امتیاز دادن

ecosystem-0


«اکوسیستم یا زیست بوم»، اجتماعی از موجودات زنده است که با هم در قلمروی برخوردار از ویژگی های مشخص (ارتفاع، دما، رطوبت و …) زندگی می کنند.

برخی از اکوسیستم ها مانند جنگل یا اقیانوس، بسیار وسیع و برخی مثل برکه، باغ و حتی آکواریوم بسیار کوچک اند.

ecosystem-1


زیست بوم، محیطی است که از «موجودات زنده» و «محیط غیرزنده» تشکیل شده باشد. مثلا جنگل، یک اکوسیستم است، زیست بوم یک جنگل شامل انواع گیاهان، جانوران، آب، خاک، هوا و حتی موجودات زنده ذره بینی است که همه با یکدیگر در ارتباط متقابل هستند.

همین «رابطه متقابل» اجزای جاندار (زنده) و بی جان (غیرزنده)، اکوسیستم را به وجود می آورد.

اجزائی که درون اکوسیستم، تاثیر متقابل بر یکدیگر دارند، چنان محکم به هم پیوند خورده اند که حتی اگر تنها یکی از این روابط، قطع شود واز بین رود، شاید کل اکوسیستم تهدید شود.

کافی است یک گونه از بین برود تا زندگی سایر گونه ها به خطر بیفتد.

بوم شناس ها، تمام ستاره های دریایی ساکن یک صخره آبی را صید کردند. ظرف سه ماه، صدف های سیاهی که قبلا طعمه ستاره های دریایی بوند، صخره را اشغال کردند و جلبک ها را خوردند.

نتیجه: هرقدر یک اکوسیستم از گونه های مختلف برخوردار باشد، آن اکوسیستم سالم تر است.

به این پدیده، «تنوع زیستی» می گوییم.

ecosystem-2


 

  • مشاغل اکوسیستم

گفتیم که کل زندگی، در مجموعه ای پیچیده و متعادل به نام «اکوسیستم»، به هم پیوسته است.

موجودات زنده و غیرزنده درون یک اکوسیستم، «مشاغل» مشخصی را انجام می دهند. این مشاغل، به یکدیگر وابسته اند.

اجزاء اکوسیستم، یکی از سه «شغل» متفاوت را، برای «حفظ اکوسیستم» انجام می دهند، به این ترتیب که:

یا تولید کننده اند یا مصرف کننده، یا تجزیه کننده.

  • «تولید کنندگان»، گیاهان سبز هستند که از انرژی خورشید بهره می گیرند تا غذای خود را از اجزای غیرزنده (بی جان) بسازند؛ این فرآیند را فتوسنتز می نامند. گیاهان سبز، غذا و اکسیژن برای سایر جانداران فراهم می آورند.
  • «مصرف کنندگان»، جاندارانی هستند که جانداران دیگر را می خورند.

بعضی از مصرف کنندگان، تولید کنندگان را می خورند؛ آن ها «گیاه خوار» هستند.

بعضی دیگر، مصرف کنندگان را می خورند؛ آن ها «گوشت خوار» هستند.

  • «تجزیه کنندگان»، گیاه مُرده و مواد جانوری را به اجزای غیرزنده تجزیه می کنند؛ تجزیه کنندگان، «بازیافت کننده» هستند.

اجزای غیر زنده برای استفاده مجدد، به خاک، آب و هوا بر می گردد.

تجزیه کنندگان شامل باکتری ها، قارچ ها، کرم های خاکی و حلزرون ها هستند.

باید دقت کنید که تجزیه کنندگان ممکن است مصرف کننده نیز باشند، مانند حلزون که گیاه می خورد.

 

ecosystem-4


 

 

 

برگرفته از:

کتاب شناخت محیط زیست (چرا – چگونه)؛ نویسنده: امانوئل پارواسین؛ مترجم: مهناز عسگری.

کتاب دانستنی های زیست محیطی؛ چاپ و نشر سازمان حفاظت محیط زیست.

کتاب محیط زیست؛ نویسنده: سوزان بوزاک؛ مترجم: ترانه طاهری.

 

 

اشتراک این خبر در :