امتیاز دادن

 

وقتی یک نوع اکوسیستم، سطح وسیعی را بپوشاند، آن را زی بوم یا بیوم  (Biome) گویند.

آب و هواهای متفاوت، بیوم های مختلفی ایجاد می کنند.

بیوم (کوهستانها، جنگلها، بیابانها، و مناطق ساحلی و دریایی)،  ترکیبی از انواع اکوسیستم ها می باشد.

 

biome-2


 

مرزهای یک بیوم، به وسیله آب وهوا تعیین می شود و مرزهای جمعیتی یک اکوسیستم با ویژگی‌های طبیعی (مثل  رشته کوهها یا دیواره بالائی رودخانه‌ها) از همدیگر جدا هستند.

به عنوان مثال:

جنگل پرباران، نوعی بیوم است. جنگل پرباران در بسیاری از نقاط جهان وجود دارد اما هرگز با یکدیگر ارتباط ندارند. بیوم جنگل پرباران از بیوم دشت با درخت، به واسطه تغییر در آب و هوا از یکدیگر جدا می شوند.

در همان جنگل پرباران، مرز اکوسیستم یک رودخانه توسط دیواره های آن از اکوسیستم مجاور مشخص می شود.

 

 

نام گذاری بیوم ها:

فرق بین بیوم های مختلف، بیشتر به شکل های مختلف حیات موجود در آن ها مربوط است.

بیشتر بیوم ها بر حسب گیاهان موجود در آن، شناخته شده اند و از آن طریق نامگذاری می شوند.

 

علل تشکیل بیوم های مختلف:

مناطق مختلف کره زمین، انرژی تابشی خورشید را به طور یکسان دریافت نمی کنند که این مسئله، یکی از عوامل مهم پدید آمدن آب و هواهای گوناگون در عرض های جغرافیایی مختلف است.

به دلیل تنوع آب و هوا و نوع خاک، عرض جغرافیایی، ارتفاع، ناهمواری ها و… بیوم های گوناگونی در سطح زمین به وجود آمده است.

بیوم های یکسان را می توان در عرض های جغرافیایی مشابه، یافت نمود.

اقلیم نقش مهمی در توزیع بیوم ها دارد و از میان عوامل اقلیمی، دما و رطوبت، دو علت اصلی و مهم می باشند.

از دیگر عوامل توزیع بیوم، نوع خاک می باشد.

اقلیم، نوع خاک را تعیین می کنند.

خاک و اقلیم، نوع گیاهان منطقه را مشخص می کنند.

در نهایت پوشش گیاهی منطقه، حیات وحشی آن را مشخص می کند.

بنابراین اقلیم اولین عامل کنترل کننده بیوم هاست.

 

biome-1


انواع بیوم های کره زمین:

  • بیوم خشکی
  • بیوم های آبی

بیوم های خشکی

  • توندار
  • تایگا ( جنگل سوزنی برگان )
  • جنگل های معتدل خزان کننده
  • جنگلهای پر باران حاره
  • جنگل های خشک حاره
  • کوهستان ها
  • علفزارها
  • بیابان ها

 

بیوم های آبی

  • بیوم های دریایی

بیوم اقیانوسهای آزاد

بیوم سواحل صخره ای

بیوم سواحل گلی یا ماسه ای

 

  • بیوم های آب شیرین

 

biomas


بیوم های ایران

  • بیوم توندرا

در ارتفاعات بلند البرز این بیوم دیده می شود.

  • بیوم تایگا

در ارتفاعات البرز و برخی ارتفاعات زاگرس در پایین تر از بیوم توندرا دیده می شود.

  • بیوم جنگلهای برگ ریز

کناره های دریای خزر تا ارتفاع ۲۴۰۰ متری از سطح دریا (شامل درختان بلوط، افرا، راش، توسکا و ممرز) و همچنین غرب ایران (شامل درختان بلوط، گردو، انجیر، انگور، تمشک و بادام.)

  • بیوم علفزار

مراتع دامنه های کوهستانی ایران که خاکهای حاصلخیز دارد و این بیوم بیشتر مورد خطر از جانب انسان قرار گرفته است و بخشهایی از مراتع در حال نابودی است.

  • بیوم بیابان

حدود دو سوم ایران در منطقه بیابانی است، میزان بارندگی در بعضی مناطق مانند دشت لوت به کمتر از ۵۰ میلیمتر می رسد. بادهای صدو بیست روزه سیستان از اول خرداد تا پایان شهریور از شدیدترین بادهای این بیوم در ایران می باشد.

  • بیوم جنگلهای نیمه گرمسیری

سواحل خلیج فارس و دریای عمان را می توان نام برد. مهمترین درختان آن خرما، کهور و کنار و جانوران این مناطق شامل انواع مار، سوسمار ، لاک پشت، آهو و گرگ می باشد.

 

 


 

برگرفته از:

کتاب محیط زیست به روایت تصویر، نوشته مایکل آلابی، ترجمه محمد رضا داهی.

کتاب شناخت محیط زیست (چرا – چگونه)؛ نویسنده: امانوئل پارواسین؛ مترجم: مهناز عسگری

tehrantourism.blogfa.com

www.mehrnews.com

www.danagupal.com

shadab.parsiblog.com

ozjafari1.ro24.ir

fa.wikipedia.org

www.iaranzist.ir

 

 

تهیه و تنظیم: سپیده محبعلی

 

اشتراک این خبر در :