امتیاز دادن


« سمنوپَزان »، رسمی آیینی_سنتی در تفرش می باشد که در ایّام فاطمیه و در استقبال از نوروز اجرا می گردد.

در این مطلب به صورت مختصر به بیان این آیین سنتی می پردازیم.

«سمنو» از خوراکی های محلی تفرشی هاست که غالباً به صورت نذری پخته می شود.

در تفرش به سمنو، «آش حضرت زهرا (س)» نیز می گویند که در ایّام فاطمیه طبخ می شود.

 

سمنوپَزان ایّام فاطمیه در تفرش :

مراسم سمنوپَزان با همکاری و همیاری اهالی محل انجام می گیرد.

مراحل آماده سازی و پخت سمنو، آداب خاصی دارد که به اعتقاد و باورهای مردم منطقه برمی گردد.

(در مطلبی جداگانه مراحل آماده سازی و پخت سمنو را منتشر خواهیم نمود.)

 

 

از برکت زمین، « گندم پاک »، طی مراحلی، شیره ای بدست می آید که ماده اصلی تهیه سمنو می باشد.

شیره گندم و آرد مواد تهیه سمنو می باشند که درون دیگ بزرگ مسی(تیان) مخلوط شده و به جوش می آید.

 

 


وقتی شیره گندم درون دیگ جوش آمد، « آبِ قرآن » به آن اضافه می کنند.

آبِ قرآن را به نیت برکت و دوری از چشم ناپاک و … درون دیگ (تیان) سمنو می ریزند؛

به این ترتیب که قرآن را درون پارچه ای پاک و تمیز پیچیده (پیچارده)، روی دیگ گرفته و آب پاک روی پارچه می ریزند.

 



پخت سمنو یک روز قبل از شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) شروع می شود ،که تقریبا قبل از اذان ظهر شروع شده و تا اذان صبح روز شهادت ادامه دارد.

هنگام اذان صبح، تیان سمنو را مانند برنج، دَم می گذارند.

اعتقاد براین است که هنگام اذان صبح، حضرت فاطمه زهرا (س) به سمنو نظر می کند و ان شاء الله همه حاجت روا خواهند شد.

برای دَم گذاشتن سمنو، سینی پیچیده در پارچه را بر روی تیان گذاشته و سفره ای بر روی آن پهن می کنند و وسایلی را به نیت برکت و برای حضرت زهرا (س) روی آن میچینند؛

از جمله: قرآن، آینه، گلاب، نبات، سبزه، شانه، نمک و ..


باور بر این است که حضرت زهرا (س)، هنگام پخت سمنو می آیند و سمنو را تبرک می کنند.

برخی از اهالی منطقه، شیرین شدن سمنو را از کرامات حضرت زهرا (س) می دانند.

در کنار سمنوپَزان ، مدیحه سرایی و گاهی تعزیه اجرا می گردد و افراد با بهم زدن سمنو، حاجت خواهی می نمایند.


این رسم در شهر تفرش و روستاهای اطراف، هر ساله و در ایام فاطمیه اجرا می شود.

پخت سمنو معمولا در ایام خنک سال و در استقبال از بهار یا در ایام نوروز، انجام می گیرد.




ماخذ:

آئین های شهر من، میراث معنوی (ناملموس) تفرش / به کوشش مرحوم یوسف شاه حسینی (پژوهشگر آیین­ های سنتی)

 

پژوهش میدانی (مصاحبه با افراد مطلع به خصوص کهن­ مردان و زنان محترم تفرشی.)

با تشکر از:

خانم لیلا شمسعلی

آقای مجتبی باباعلی

 

تصاویر از کانال  تلگرامی هیئت فاطمیه (س) ششناو تفرش

 

تهیه و تنظیم: سپیده محبّ علی




 

اشتراک این خبر در :