امتیاز دادن

lolehengesh-ab-barmidare


لُولِهِنگش آب برمی داره!

 

توضیح:

در قدیم که مردم به شکل امروزی از شیر آب و آب لوله کشی استفاده نمی کردند، آب را با سطل از چاه، چشمه یا رودخانه می آوردند و در ظرف های مخصوصی که بیشتر از جنس سفال یا مس بود، می ریختند تا هنگام استفاده راحت تر باشند. یکی از انواع این ظرف ها، «لُولِهِنگ» بود که به نوعی آفتابه ی سفالی گفته می شد.[۱]

این آفتابه های سفالی بسیار آسیب پذیر بوده و زود تَرَک برمی داشتند به همین جهت آب را زیاد نگه نمی داشتند. به کسی که لولهنگ سالم، بدون ترک و شکستگی  و نو داشت، می گفتند «لولهنگش خیلی آب برمی دارد»، به این معنا که وضع خوبی دارد.

کاربرد:

  • این ضرب المثل در مورد کسی به کار می رود که در اجتماع، از نفوذ و اعتبار بالایی برخوردار است و دیگران به عمل یا عقیده او احترام می گذارند. [۱]
  • کنایه از اینکه فردی قدرت و نفوذ دارد. [۲]
  • کنایه از اینکه زیاده متمول یا زیاده معتبر است. [۳]
  • لولهنگ کسی آب گرفتن ؛ کنایه است از متمول بودن : لولهنگش آب برمیدارد؛ متمول است.[۶]
  • لولِهنگ کسی (خیلی) آب گرفتن (یا: وَرداشتن):  کنایه از اعتبار و حیثیت یا مکنت و قدرت داشتن است. (مترادف خر کسی رفتن می باشد.) [۴]

 

ضرب المثل های مشابه:

  • بیلش هزار من آب برمی دارد.
  • خرش می رود.
  • لولهنگش خیلی آب برمی دارد.
  • لولهنگش آب میگیره! [۲]
  • لولهینش آب می گیرد (یا) بسیار آب می گیرد.[۳]

 

 

توضیحات:

  • لُولِهِنگ / لُولِنگ / لُولِئین.

آفتابه ای که از گِل پخته ساخته شده باشد،

آفتابه سفالین،

ظرف سفالی لوله‌دار شبیه آفتابه،

ابریق (ظرف سفالین با دسته و لوله برای آب یا شراب)،

ظرفی سفالین با لوله ای برای طهارت،

شاید ترکیبی از لوله و ئین باشد، یعنی دارای لوله . [۴،۵،۶]


 

برگرفته از:

  1. کتاب فوت کوزه گری: مثل های فارسی و داستان های آن، مصطفی رحماندوست
  2. کتاب ضرب المثل های معروف ایران، تالیف مهدی سهیلی
  3. کتاب امثال و حکم، جلد ۳ ، علی اکبر دهخدا
  4. کتاب فرهنگ فارسی عامیانه، ابوالحسن نجفی
  5. واژه نامه بوربَسِّه، به کوشش ایرج افشار
  6. vajehyab.com
  7. سیری کوتاه در جغرافیای تاریخی تفرش و آشتیان، مرتضی سیفی فمی تفرشی

 

اشتراک این خبر در :